ZDROWOTNE WŁAŚCIWOŚCI

 

Wszystkim pozyskiwanym beta-glukanom przypisuje się leczniczy i profilaktyczny potencjał w szerokim spektrum działania , jednak najnowsze wyniki badań wskazują,że ich możliwości wykorzystania uzależnione są od ich pochodzenia i struktury. Zbożowe β-glukany charakteryzujące się wiązaniami β-1,3 i 1,4 wpływaja korzystnie na zredukowanie hiperglikemii i hiperinsulemii, redukują poziomu cholesterolu we krwi, zmniejszają ryzyko chorób związanych z otyłością, hiperlipidemią, hipercholesterolemią, chorobami krążenia, rakiem, nadciśnieniem, a także promują wzrost korzystnej mikroflory jelit (jako prebiotyk). W układzie pokarmowym , żołądku oraz jelicie cienkim β-glukany nie ulegają rozkładowi enzymatycznemu, tworzą śluzowatą warstwę ochronną opóżniającą hydrolizę skrobi oraz wchłanianie glukozy. Są również przyczyną utrzymywania się poczucia sytości, spełniając równocześnie działania ochronne przy zaburzeniach żołądkowo-jelitowych . Powstały śluz chroni błonę śluzową przed podrażnieniem i infekcjami bakteryjnymi.


 

BETA-GLUKAN A CHOLESTEROL

„Obniżenie cholesterolu o 1% zmniejsza o 2-3 krotnie ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową.”

Można stwierdzić, że beta-glukan utrudnia syntezę i przyswajanie cholesterolu i tłuszczy, zmniejszają ilość przyswojonej glukozy a także opóźniają moment pojawienia się piku cukrowego. Obniżają efektywną kaloryczność oraz indeks glikemiczny po posiłku. Bardzo cenną cechą beta-glukanu pochodzącego z owsa są jego właściowości prebiotyczne. Beta-glukan jest pożywką dla bakterii probiotycznych, pod wpływem których ulega częściowemu rozpadowi w świetle jelita grubego. W procesie rozpadu powstają kwasy organiczne tj. octowybutrylowy(masłowy) oraz propionowy (etanokarboksylowy) mające bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania jelita grubego. Kwas propionowy ma właściwości przciwzapalne, przeciwbólowe i pleśniobójcze zaś kwas butyrylowy stymuluje układ odpornościowy jelita grubego oraz hamuje rozwój bakterii kancerogennych. Beta-glukan wpływa na obniżenie we krwi poziom złego cholesterolu LDL, co przekłada się na wymierne korzyści zdrowotne. Obniżenie poziomu LDL o 5-12%, a u osób z wysokim poziomem LDL nawet o 20% pozytywnie wpływa na prawidłową pracę serca i układu krążenia.W jednym z badań klinicznych osobom o podwyższonym poziomie cholesterolu podawano napój z 5 g lub 10 g beta-glukanu z owsa lub jęczmienia przez 5 tygodni. Kontrolowano poziom lipidów, lipoprotein, glukozy i insuliny we krwi. Okazało się, że spożywanie 5 g beta-glukanu z owsa poprawiło metabolizm glukozy i lipidów, choć nie było znaczących kropel emulsji tłuszczu, co sprzyja dodatkowo zmniejszeniu absorpcji tych związków.efektów w przypadku preparatu jęczmienia.

W innym badaniu beta-glukan z owsa (5g) dodawano do owocowego napoju. Taki koktajl podawano przez 3 lub 5 tygodni zdrowym ochotnikom. Spowodowało to obniżenie stężenia LDL oraz całkowitego cholesterolu. Podobny efekt odnotowano u osób z wysokim poziomem cholesterolu i współistniejącą cukrzycą, którym podawano od 2 do 10 g rozpuszczalnego włókna owsianego dzienne. Dlaczego beta-glukan pomaga obniżyć poziom cholesterolu nadal dokładnie nie wiadomo. Najprawdopodobniej działanie to związane jest z mechanicznym blokowaniem wchłaniania cholesterolu i glukozy oraz zwiekszeniem średnicy kropel emulsji tluszczów w świetle jelita cienkiego. Wyniki badań sugerują, że zbożowy beta-glukan obniża absorpcję i wchłanianie zwrotne cholesterolu, kwasów żółciowych i ich metabolitów przez powiększenie zawartości obszaru treści żołądkowo-jelitowej. Korzystny wpływ beta-glukanu na poziom cholesterolu może również wynikać z jego wpływu na gospodarkę węglowodanową. Przemiany cukrów i tłuszczów w organizmie są silnie powiązane. Insulina odpowiedzialna jest za zwiększenie syntezy cholesterolu. Ponieważ beta-glukan zmniejsza absorpcje cukrów i wydzielanie insuliny, może również przyczynić się pośrednio do obniżenia poziomu cholesterolu. Ponadto w obecność beta-glukanu zwiększa się średnica kropel emulsji tłuszczu, co sprzyja dodatkowo zmniejszeniu absorpcji tych związków.

beta-glukanbeta-glukan

 

 


 

BETA-GLUKAN A CUKRZYCA

Nieulegające rozkładowi enzymatycznemu glukany tworzą śluzowatą warstwę ochronną opóźniającą hydrolizę skrobi oraz wchłanianie glukozy, zmniejszają ilość przyswajanej glukozy, a także opóźniają moment pojawienia się piku cukrowego.Dzięki temu procesowi obniżona zostaje efektywna kaloryczność treści pokarmowej oraz indeks glikemiczny po posiłku.

Beta–glukany znalazły także zastosowanie w kontrolowaniu wartości glikemii (stężenia cukru we krwi), co może być wykorzystywane w profilaktyce i leczeniu cukrzycy. Zmniejszają one bowiem odpowiedź glikemiczną i insulinową organizmu po spożyciu posiłku (czyli wzrost poziomu cukru we krwi i wydzielania insuliny – hormonu obniżającego jego stężenie). Ten mechanizm pozwala uniknąć dużych wahań stężenia cukru we krwi, które są szczególnie niebezpieczne w tej jednostce chorobowej.

Istnieją także doniesienia naukowe, że spożycie beta-glukanów poprawia metabolizm węglowodanów w takim stopniu, że umożliwia ograniczenie leczenia farmakologicznego.

beta-glukan


 

BETA GLUKAN A NADWAGA

Spożywany w diecie błonnik bogaty we frakcje rozpuszczalne beta-glukanu zwiększa objętość pożywienia, nie podwyższa jego wartości energetycznej spełniając jednocześnie rolę wypełniacza przewodu pokarmowego wpływając tym samym na zaspokojenie uczucia łaknienia i przedłużając odczucie sytości.

 

Przyjęto, że korzystny efekt daje dzienne spożycie już 3 gramów beta-glukanów(zalecenia FDA – Food and Drug Administration).

INNE ZDROWOTNE DZIAŁANIA BETA-GLUKANU

 


Usuwa toksyny i metale ciężkie

Błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny ma zdolność do wiązania jonów metali ciężkich (ołowiu, kadmu, rtęci) i innych toksycznych związków (np. środki ochrony roślin), dzięki zdolnościom jonowymiennym wolnych grup karboksylowych. Zapobiega ich wchłanianiu przez jelita, wiążąc i usuwając wraz z kałem.

Jest Prebiotykiem

Bardzo cenną cechą beta glukanu pochodzącego z owsa są jego właściwości prebiotyczne. Beta-glukan jest pożywką dla bakterii probiotycznych, pod wpływem których ulega częściowemu rozpadowi w świetle jelita grubego.

 

Choroby układu pokarmowego

Inną funkcją jaką spełnia beta-glukan jest leczenie niektórych chorób przewodu pokarmowego oraz stanów zapalnych śluzówki żołądka i jelit, a także łagodzenia choroby wrzodowej czy negatywnych skutków biegunki.

Obniża ciśnienie krwi

Obniża równocześnie ciśnienie krwi oraz zmniejsza ryzyko deformowania naczyń przez blaszkę miażdżycową, które pod wpływem wyższego ciśnienia stałyby się kruche i mniej elastyczne. Konsekwencją takiego stanu są choroby krążenia np. zawał, zator bądź udar mózgu.

Przyspiesza gojenie ran

Stwierdzono również, że zastosowanie beta-glukanu ma duże znaczenie w przyspieszaniu procesu gojenia się ran. Opatrunek żelowy stosowano, jako tymczasowe pokrycie ran wynikłych na skutek poparzeń. Opatrunek łączy beta-glukan z kolagenem w siatkowej strukturze, stymuluje makrofagi. Beta-glukan znacznie redukuje ból, polepsza gojenie i powoduje lepsze zabliźnianie ran. Rana goi się z doskonałymi efektami kosmetycznymi, zmniejsza się zapotrzebowanie pacjentów na środki przeciwbólowe.

Przeciwdziałanie rozwojowi nowotworów

W procesie fermentacji powstaje kwas mlekowy, który jest dobrym substratem dla nabłonka okrężnicy i zapobiega jego przemianie w komórki rakowe. Błonnik zapobiega również rozwojowi bakterii gnilnych, których enzymy mają zdolność sprzyjania rozwojowi nowotworów i tworzenia się rakotwórczych nitrozoamin. Zapobiega tym samym powstawaniu w jelicie toksycznych metabolitów bakterii przez co przyczynia się do hamowania rozwoju nowotworów jelita grubego. Ma zdolność wiązania i wydalania substancji rakotwórczych.

Zapobiega zaparciom, zapaleniom uchyłków jelit i guzkom krwawniczym

Błonnik posiada zdolność znacznego wiązania wody, przez co zwiększa objętość masy kałowej i przyspiesza eliminację niestrawionych resztek. Ułatwia to regularne wypróżnienie się. Żywność zawierająca dużo błonnika pokarmowego pomaga zapobiegać zaparciom i bólom towarzyszącym hemoroidom, ponieważ zwiększa zawartość wody w kale, przez co łatwiej można go wydalić z organizmu.

Reguluje perystaltykę jelit

Frakcja rozpuszczalna tworząc żele zwalnia przechodzenie treści pokarmowej z żołądka do jelit. Powleka i wnika w śluzówkę jelit, zachowuje się jak płynny opatrunek, a jednocześnie spowalnia i blokuje procesy wchłaniania.

Dodatkowo wysokie zdolności buforujące

Wysokie zdolności buforujące błonnika polegające na wiązaniu w żołądku nadmiaru kwasu solnego, obniżają pH treści pokarmowej, pełnią funkcje ochronną śluzówki.

Stymuluje rozwój korzystnej mikroflory jelitowej

Błonnik rozpuszczalny nie ulega trawieniu w układzie pokarmowym i dociera do okrężnicy w niezmienionej formie. W okrężnicy ulega fermentacji pod wpływem bifidobakterii. W wyniku bakteryjnego rozkładu włókna powstają min. krótkołańcuchowe lotne kwasy tłuszczowe, tj. kwas octowy, propionowy, masłowy i mlekowy, wzrasta biomasa pozytywnej mikroflory Poprzez tworzenie się krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w trakcie fermentacji obniżone zostaje pH treści jelita grubego, stwarzając tym samym lepsze warunki do rozwoju drobnoustrojów probiotycznych i ograniczając przy tym rozwój bakterii patogennych i gnilnych.